Mapa strony
Ciekawe linki
Akutalności
ENERGETYKA -
2016-09-21 13:16:39

ENERGETYKA
– NAJSŁABSZE OGNIWO STRATEGII NA RZECZ ODPOWIEDZIALNEGO ROZWOJU?


Wersja skrócona

Projekt „Strategii na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju” (SOR) wskazuje rolę różnych działów gospodarki w średniookresowej perspektywie rozwoju kraju. Z perspektywy SOR ważne jest to, co dany dział gospodarki chce sam zaprezentować i jak chce skorzystać z ponad półtora miliardowego programu inwestycyjnego do 2020 roku (tab. 4, str. 186), ale jeszcze ważniejsze jest to co dany dział wnosi do rozwoju kraju w okresie do 2020 i co może dać do 2030 roku. Dział „Energetyka” w całym dokumencie wydaje się być jednym z najsłabiej opracowanych, najmniej obiecujących w sensie zarówno atrakcyjności proponowanych bezpośrednich inwestycji w samej energetyce jak i własnego wpływu na koszty i realizacje celów całej Strategii. Zamiast wartości dodanej i innowacji prowadzących w gospodarce do międzynarodowych przewag konkurencyjnych, energetyka wnosi przede wszystkim koszty oraz szereg znaków zapytania. Zamiast minimalizować nieprzewidywalność otoczenia inwestycyjnego dla przedsiębiorców i samorządów terytorialnych obszar „Energetyka” zwiększa ryzyko działalności gospodarczej.

Generalnie obszar „Energia” jako jeden z pięciu wymienianych w SOR „obszarów wpływu” nie spełnia pokładanych w nim nadziei i oczekiwań z paru zasadniczych powodów:

·    Nie wspiera zrealizowania celu ogólnego i celów szczegółowych, zwłaszcza celu służącego trwałemu wzrostowi gospodarczemu kraju(w tym rozwojowi przemysłu, a zwłaszcza MŚP)oraz celu, który ma służyć rozwojowi terytorialnie zrównoważonemu.

·    Proponuje wątpliwe do zrealizowania obszary innowacji w energetyce oraz budzi obawy o nadmierne koszty części zaproponowanych działań(inwestycji) i ich zasadność.

Szczególne obawy budzi widoczne w dokumencie hamowanie (umniejszanie strategicznego znaczenia) rozwoju rozproszonej energetyki odnawialnej kosztem nadmiernej, jak na perspektywę średniookresową, koncentracji działań na energetyce węglowej oraz, obarczonej dużym ryzykiem inwestycyjnym (pytanie o realizowalność) energetyce jądrowej. Proponowane działania po stronie wytwarzania energii nie służą też deklarowanej w SOR poprawie efektywności energetycznej. Mają one znamiona tworzeniu rynku zbytu dla wielkoskalowej energetyki (wspieranej dodatkowo np. planem wprowadzenia kosztownego rynku mocy, służącemu przede wszystkim tradycyjnym monopolom) pod mniej lub bardziej iluzorycznymi hasłami bezpieczeństwa energetycznego i innowacyjności.

Propozycje „projektów strategicznych” i „flagowych” są przypadkowe, często niespójne, kosztowne i nie zostały zweryfikowane pod względem oceny faktycznych skutków ekonomicznych oraz ryzyk.

Zasady realizacji SOR odwołują się do selektywnego podejścia oznaczającego koncentrację na technologiach i sektorach, które mają istotne znaczenie dla realizacji celów SOR w dłuższej perspektywie. Selektywność nie może jednak oznaczać przypadkowości czy „impulsowego” wybierania branż, projektów lub produktów, w sposób niespójny, w oderwaniu od siebie. Tymczasem np. w obszarze „Energia” węgiel dominujący w „miksie” energetycznym i elektromobilność praktycznie się wykluczają. Żaden kraj na świecie nie rozwija transportu elektrycznego z zamiarem tworzenia w ten sposób sztucznego rynku zbytu na prąd z elektrowni węglowych. Niedostatek czystych – „pogodowo-zależnych” odnawialnych źródeł energii w miksie energetycznym dających tanią energię w dolinach zapotrzebowania, uniemożliwi tworzenie biznesplanów na systemy magazynowania i zwiększy emisje do atmosfery (IEA nie zaleca wprowadzania elektromobilności samochodowej przy emisji CO2 znacząco wyższej niż 400 kg/MWh). Brak energii z systemów fotowoltaicznych uczyni transport elektryczny drogim oraz obniżającym i tak niską rezerwę mocy w systemie. Niestety, ostatnia nowelizacja ustawy o OZE wyrzucająca na margines rozwoju energetyki najtańsze (pogodowo-zależne) technologie OZE takie jak energetyka słoneczna i wiatrowa, pogłębia problem. Technologiczna niespójność osłabia też szanse innego projektu strategicznego SOR – rozwoju „smart power grid” (przydatność smart grid dla promowanych w SOR energetyki węglowej i jądrowej jest znikoma i w tej sytuacji trudno o atrakcyjne modele biznesowe).

Kogeneracja jądrowa na małych, wysokotemperaturowych reaktorach HTR z pewnością nie jest „projektem strategicznym” do 2020, ani nawet do 2030 roku.Wydaje się być pomysłem „impulsowym”, ideologicznym, nie opartym na żadnej (a z pewnością solidnej) analizie ekonomicznej. Każdy projekt „strategiczny” lub „flagowy” w SOR powinien być przede wszystkim osiągalnym, racjonalnym ekonomicznie w perspektywie średniookresowej, realistycznym także w sensie czasu jego realizacji i mieć zapewnione finansowanie lub realne szanse na jego pozyskanie. Kogeneracja jądrowa zdecydowanie nie spełnia żadnego z tych warunków i poza kosztami i trudnym do zaakceptowania poziomem ryzyka nie wniesie żadnego istotnego wkładu w realizację celów SOR nawet do 2030 roku. To temat co najwyżej na zwykły projekt badawczy.

Pogram „Inteligenta kopalnia” ma umożliwić zdobycie przez Polskę „istotnej” pozycji na światowym rynku maszyn i urządzeń górniczych. Pomysł jest dobry, ale spóźniony. Program ten wymaga oceny ryzyka związanego z globalnymi trendami szybkiego odchodzenia światowej gospodarki od węgla jako paliwa dla energetyki i powszechnie dostrzeżonego przeinwestowania i wycofywania aktywów w tym sektorze. Przemysł pracujący na rzecz górnictwa ma obecnie niewykorzystany potencjał produkcyjny, ale trzeba go przestawiać na potrzeby branż energetyki, których świat potrzebuje. Propozycje te w znacznej mierze są próbą zakonserwowania obecnego stanu rzeczy w energetyce na kolejne 10-15 lat i grożą przeinwestowaniem w energetykę węglową i inne technologie schyłkowe oraz wzrostem cen energii dla gospodarki.

Już od 2004 roku światowe inwestycje w OZE przekraczają łączne inwestycje w paliwa kopalne i energetykę jądrową i trend ten się szybko pogłębia. W 2015 roku inwestycje w OZE (300 mld USD) już ponad dwukrotnie przekraczały inwestycje w energetykę paliw kopalnych razem z atomem. Ma to olbrzymie znaczenie dla dalszej konkurencyjności krajów. Warto podkreślić, że inwestycje w innowacyjne technologie o wysokich nakładach inwestycyjnych (up front) stanowią kluczowy czynnik sukcesu SOR: są też źródłem przychodów podatkowych (podatki od nieruchomości, CIT) i mogą być źródłem wzrostu eksportu (promowanego w SOR) i poprawy konkurencyjności. Kraje które dalej, wbrew trendom światowym chcą inwestować przede wszystkim w paliwa kopalne o wysokich i z różnych powodów rosnących kosztach eksploatacyjnych (wymogi bezpieczeństwa, rosnące koszty paliw, spełnianie standardów ochrony środowiska), musza przegrać cenami energii z krajami które inwestują zasadniczo w OZE, bo te po zainwestowaniu produkują energię po bardzo niskich kosztach bieżących. Jeżeli rozbieżności w skali inwestowania w paliwa kopalne i OZE nasilają się w ciągu kilkunastu lat, kraj który zbyt wolno inwestuje w OZE stanie się importerem energii. Skalę problemu przed jakim staje Polska obrazujący strukturę globalnych inwestycji w OZE w latach 2000-2015 (rys.1). SOR zamiast zapobiegać tym niebezpieczeństwom, proponuje działania, które pogłębiają niebezpieczne trendy i stopniową marginalizację polskiej energetyki.

 

Pełna wersja opinii, wraz z wykazaniem szkodliwego wpływu działań w obszarze „energetyka” na spójność społeczną i terytorialną wraz z rekomendacjami utworzenia Krajowego Klastra Kluczowego w obszarze „energetyka prosumencka” oraz inteligentnej specjalizacji w obszarze krajowej produkcji urządzeń dla OZE i ich eksportu, jest dostępna na stronie internetowej IEO.

 

Źródło: IEO







# #
copyright © WMAE
All rigths reserved

Projekt i realizacja  Artneo
Odwiedziny w tym miesiącu: 6471
Odwiedziny ogółem: 1390128